کودتای طلا علیه دلار فریب بود؛ پشت پرده سبقت ذخایر طلا از اوراق قرضه آمریکا

به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ در سال ۲۰۲۵، ذخایر طلای بانک‌های مرکزی جهان برای نخستین‌بار از مجموع اوراق خزانه‌داری آمریکا که در اختیار مقام‌های خارجی بود فراتر رفت؛ موضوعی که سوژه داغ رسانه‌ها و سیاست‌گذاران شد. اما بررسی جدید تحلیلگر فدرال رزرو نشان می‌دهد که این اتفاق آن‌طور که برخی رسانه‌ها ادعا کردند، به معنای عقب‌نشینی دلار از ذخایر جهانی نیست و این تصور، ناشی از اشتباه در مقایسه آمار است. پس واقعیت پشت‌پرده این رکوردشکنی چیست؟

راز سبقت طلا از اوراق آمریکا در ۵ تریلیون دلار

بر اساس این گزارش، جهش شدید قیمت طلا که از سال ۲۰۲۴ آغاز شد، عامل اصلی افزایش چشمگیر ارزش ذخایر جهانی طلا بوده است؛ رشدی که به‌جای خریدهای پرشتاب بانک‌های مرکزی، بیشتر از تقاضای بخش خصوصی و ورود سرمایه به صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا (ETF) نشئت گرفته است. به عبارت دیگر، اگر تقاضای سرمایه‌گذاران خصوصی نبود، بانک‌های مرکزی به‌تنهایی مجرای ایجاد این جهش قیمت را نداشتند. کارشناسان معتقدند هر بار قیمت طلا از کانال خاصی عبور می‌کند، سیگنال‌های رفتاری ویژه‌ای برای بازارهای جهانی به همراه بیشتر می‌آورند.

اژدهای پنهان: آمریکا ۲۲٪ طلای جهان را دارد

جدال میان آمارها اما ساده نیست. در محاسبه ذخایر جهانی طلا، دارایی دولت آمریکا و صندوق سرمایه نیز لحاظ می‌شود، حال آنکه آمریکا به‌عنوان منتشرکننده اوراق خزانه‌داری، نمی‌تواند این اوراق را در ذخایر رسمی بین‌المللی خود نگهدارد. آمریکا به‌تنهایی ۲۲ درصد آه ذخایر طلای جهان را در اختیار دارد و تنها کنار گذاشتن سهم این آمریکاست که ذخایر واقعی طلای جهان را بین ۰.۸ تا ۱.۱ تریلیون دلار کاهش می‌دهد.

به این ترتیب، در پایان ۲۰۲۵ ذخایرهای طلا، بدون احتساب سهم آمریکا، حدود ۴ تریلیون دلار بیشتر بود؛ رقمی که در برابر ۳.۹ تریلیون دلار ارواق خزانه‌داری خارجی، فاصله نزدیکی و قابل تفسیری ساخت. با این حال، همین فاصله‌اندک هم ناشی از تغییرات قیمتی بود تا تمایل به خرید طلا. تا ژوئن ۲۰۲۶، دوباره اوراق خزانه‌داری آمریکا از این رقم فراتر رفت.

میراث برتون وودز؛ طلای قدیمی قهرمان!

پاسخ به سؤال بزرگی که چرا طلا همچنان در صدر ذخایر جهانی است، در تاریخ نهفته است. بخش عظیمی از ذخایر طلای جهان حتی قبل از سقوط سیستم مالی «برتون وودز» در ۱۹۷۱ به دست آمده و کشورها از آن زمان طلای معناداری انباشت نکرده‌اند؛ در حالی که بخش عمده اوراق خزانه‌داری آمریکا در سبد کشورها بعد از سال ۲۰۰۰ خریداری شده است.

پنج دارنده بزرگ طلا یعنی آمریکا، آلمان، ایتالیا، فرانسه و صندوق بین‌المللی پول ۵۲ درصد از ذخیره طلای تمدن را در اختیار دارند؛ اما هیچ‌کدام الکترون قدیم خود را به‌روز نکرده‌اند. این کشورها ذخایرهای ارزی چشمگیری هم ندارند و به همین‌ترتیب بالغ بر ۸۰ درصد دارایی ذخیره‌ای‌شان را طلا به آب خود اختصاص نمی‌دهند، اما این levy از میراث گذشته، نه از یک سیاست رسمی خرید.

به این ترتیب، اگر به کشورهای منفردی که بین طلا و اوراق انتخاب می‌کنند نگاه کنیم، معادله برعکس است: بیش از ۵۲ درصد از ذخایر کل جهان هیچ انتخابی نکرده‌اند. کنار گذاشتن ۵ دارنده بزرگ، در ژوئن ۲۰۲۶ اروق خزانه‌داری آمریکا همچنان یک تریلیون دلار جلوتر از ذخایرهای طلای دیگران است؛ اگرچه فاصله به دلیل تغییرات ارزشی در یک سال اخیر باریک شده.

دلار هنوز پادشاه است

پیشتازی طلا در اعداد و ارقام، فریبنده است و می‌تواند شرایط بازار را تصویر ناقصی نشان دهد، چرا که ناشی از جهش قیمت و میراث گذشته، دارندگان بزرگ طلاست، نه تغییر سیاست پولی جهان. با این حال، از سال ۲۰۲۲ بانک‌ها و سرمایه‌گذاران رسمی خرید طلای قابل توجهی را در صدر دستورکار خود قرار داده‌اند که تا حدودی به ملاحظات ژئوپلیتیکی و تحریم‌های مالی مرتبط است و این روند را نمی‌توان ناچیز بیانگاشت.

حتی آنهایی که برای حمایت از ارز ملی خود ذخایرهای ارزی‌شان را سوزاندند (مثل ژاپن، سوئیس، هند و کره جنوبی که مجموعاً ۶۰۰ میلیارد دلار فروختند)، باز هم از سال ۲۰۲۲ تا آوریل ۲۰۲۶ حدود ۲۰۰ میلیارد دلار خالص اوراق خزانه‌داری آمریکا را خریدند. بنابراین، پیام نهایی این گزارش ساده است: هنوز اوراق خزانه‌داری آمریکا شاهرگ اصلی ذخایرهای بین‌المللی است و عنوان «محبوب‌ترین دارایی ذخیره‌ای جهان» همچنان در اختیار دلار است.

منبع: Weiss, Colin (2026). “Why Gold Didn’t Actually Overtake Treasury Securities as the World’s Favorite Reserve Asset,” FEDS Notes. Washington: Board of Governors of the Federal Reserve System, September 03, 2026.