رقابت کشورها برای انباشت طلا؛ نقشه جهانی ذخایر طلا در ۲۰۲۶ تغییر کرد

گلدنیوز – سرویس بین‌الملل: در حالی که جهان با تلاطم‌های ژئوپلیتیک بی‌سابقه‌ای دست و پنجه نرم می‌کند، تازه‌ترین گزارش‌ها از وضعیت ذخایر طلای کشورهای جهان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، از یک تغییر پارادایم بزرگ در سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی پرده برمی‌دارد. بر اساس داده‌های منتشر شده در می ۲۰۲۶، طلا نه تنها جایگاه خود را به عنوان «پناهگاه امن» حفظ کرده، بلکه به ابزاری تهاجمی برای بازنگری در نظم پولی جهان تبدیل شده است.

کدام کشورها بیشترین طلا را در اختیار دارند؟

به گزارش سایت اخبار طلا گلدنیوز ؛ بر اساس داده‌های فصل اول سال ۲۰۲۶ (Q1 2026)، ده کشور برتر در مجموع تقریباً ۷۰٪ از کل ذخایر رسمی طلای جهان را در اختیار دارند. علاوه بر این، ایالات متحده و اروپا روی هم رفته بیش از ۶۰٪ از این ذخایر را در اختیار دارند - تمرکزی که نشان دهنده ظهور مجدد نقش پولی طلا در سیستم ذخیره جهانی است.

دو عدد به طور خاص برجسته هستند. ایالات متحده و آلمان هر دو تقریباً 69٪ از کل ذخایر خود را به صورت طلا نگهداری می‌کنند - میراثی از دوران برتون وودز. در مقابل، چین تنها 9٪ و ژاپن تنها 5٪ را در اختیار دارند. [شورای جهانی طلا / صندوق بین‌المللی پول IFS] در نتیجه، این واگرایی بین دارندگان میراث غربی و اقتصادهای شرقی، مهمترین پویایی ساختاری در بازار طلا در حال حاضر است.

در همین رابطه بخوانید:

تغییرات ذخایر طلای بانک های مرکزی در ۲۰۲۶

هنگام رتبه‌بندی ذخایر طلا بر اساس کشور، ایالات متحده با در اختیار داشتن ۸۱۳۳.۵ تن طلا که عمدتاً در فورت ناکس و بانک فدرال رزرو نیویورک ذخیره شده است، در صدر همه کشورها قرار دارد. [شورای جهانی طلا] با این حال، این ذخایر از اوایل دهه ۲۰۰۰ به ندرت جابجا شده‌اند.

بنابراین داستان واقعی در سال ۲۰۲۶ این نیست که چه کسی بیشترین سهم را دارد. داستان این است که چه کسی و چرا خرید می‌کند.

در سه ماهه اول سال 2026، بانک‌های مرکزی 244 تن خالص طلا خریداری کردند که هم از سه ماهه قبل و هم از میانگین پنج ساله فراتر رفت. [روند تقاضای طلا در سه ماهه اول سال 2026، منتشر شده در 29 آوریل 2026 توسط شورای جهانی طلا] نکته قابل توجه این است که این فعالیت سوداگرانه نیست. در عوض، نشان‌دهنده انباشت عمدی و استراتژیک است - و بیشتر از هر نمودار قیمت واحدی، درباره آینده سیستم پولی به شما می‌گوید.

چرا بانک‌های مرکزی با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال خرید طلا هستند؟

موج خرید از سال ۲۰۲۲ آغاز شد. از آن زمان تاکنون متوقف نشده است.

بانک‌های مرکزی در سال ۲۰۲۲، ۱۰۸۲ تن خالص طلا خریداری کردند - که بالاترین مجموع سالانه در بیش از پنج دهه گذشته بود - و سپس در سال ۲۰۲۳، ۱۰۳۷ تن دیگر به آن اضافه کردند. [شورای جهانی طلا] در نتیجه، در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶، ۲۴۴ تن خالص طلا خریداری شد که باز هم بالاتر از میانگین سه‌ماهه پنج ساله است. [روند تقاضای طلا در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ شورای جهانی طلا]

جرقه ماجرا فوریه ۲۰۲۲ بود. ظرف چند روز پس از حمله روسیه به اوکراین، دولت‌های غربی تقریباً ۳۰۰ میلیارد دلار از ذخایر بانک مرکزی روسیه را که در خارج از کشور نگهداری می‌شد، مسدود کردند. [موسسه بروکینگز، ۲۰۲۵] در نتیجه، هر مدیر ذخیره ارزی روی زمین یک چیز را درک کرد: ذخایر دلاری که در خارج از کشور نگهداری می‌شوند، تنها به اندازه رابطه سیاسی شما با کشوری که سیستم تسویه حساب را کنترل می‌کند، ایمن هستند.

با این حال، طلایی که در خزانه‌ی یک کشور نگهداری می‌شود، به هیچ‌کس پاسخگو نیست. یک دولت خارجی نمی‌تواند آن را مسدود، تحریم یا ارزش آن را کاهش دهد. بنابراین، این دارایی در سال ۲۰۲۲ از حالت نظری به حالت عملیاتی بحرانی تغییر یافت - و داده‌های خرید از آن زمان تاکنون دقیقاً همین تغییر را نشان می‌دهد. این همان منطقی است که استراتژی انباشت طلای کشورهای بریکس را هدایت می‌کند .

چه کسانی بیشترین طلا را در سال ۲۰۲۶ خریداری می‌کنند؟

لهستان در سه ماهه اول 2026 با اضافه کردن 31 تن طلا، در صدر خریداران قرار گرفت و مجموع ذخایر خود را به 582 تن رساند. [روند تقاضای طلا در شورای جهانی طلا، سه ماهه اول 2026] علاوه بر این، بانک ملی لهستان رسماً در ژانویه 2026 هدف 700 تنی را تصویب کرد - که نسبت به تقریباً 103 تن در سال 2018 افزایش یافته است. [بانک ملی لهستان، ژانویه 2026] آدام گلاپینسکی، رئیس بانک، در مورد دلیل این امر صریح بوده است: لهستان در جناح شرقی ناتو قرار دارد و طلای نگهداری شده در ورشو توسط هیچ قدرت خارجی قابل دسترسی نیست.

ازبکستان در سه ماهه اول سال 2026، 25 تن به ذخایر خود اضافه کرد و مجموع ذخایر خود را به 416 تن رساند. [روند تقاضای طلا در سه ماهه اول سال 2026، شورای جهانی طلا] نکته قابل توجه این است که این رقم 87 درصد از کل ذخایر خارجی این کشور را تشکیل می‌دهد - یکی از بالاترین نسبت‌های طلا به ذخایر در بین بانک‌های مرکزی جهان.

بانک خلق چین در سه ماهه اول سال ۷ تن به ذخایر خود اضافه کرد و روند خرید خود را برای بیش از ۱۷ ماه متوالی ادامه داد. [روند تقاضای طلا توسط شورای جهانی طلا در سه ماهه اول ۲۰۲۶] دارایی‌های رسمی اکنون ۲۳۱۳ تن است که ۹ درصد از کل ذخایر را تشکیل می‌دهد. با این حال، برآوردهای غیررسمی، دارایی‌های واقعی چین را ۲ تا ۳ برابر این رقم نشان می‌دهد، که به دلیل انباشت از طریق نهادهای دولتی و بورس طلای شانگهای است که هرگز در داده‌های رسمی ظاهر نمی‌شود.

در همین حال، هند یک خریدار ثابت طلا بوده و از ذخایر ۸۸۰ تنی خود به عنوان ابزاری پویا برای مدیریت نوسانات ارزی و کاهش تمرکز دلار استفاده کرده است. [شورای جهانی طلا]

چرا کشورهای غربی مثل گذشته طلا نمی خرند؟

به عبارت ساده، آنها چیزی را که دهه‌ها طول کشیده تا جمع کنند، از قبل دارند.

ایالات متحده، آلمان، ایتالیا و فرانسه موقعیت‌های طلای خود را عمدتاً در طول و پس از دوران برتون وودز، زمانی که طلا زیربنای سیستم پولی بین‌المللی بود، ایجاد کردند. در نتیجه، این دارایی‌ها به عنوان دارایی‌های میراثی باقی مانده‌اند - و ارزش آنها به طرز چشمگیری افزایش یافته است.

برای مثال، ایالات متحده ۸۱۳۳.۵ تن طلای خود را با قیمت قانونی ۳۵ دلار برای هر اونس حمل می‌کند که ارزش دفتری آن را تقریباً ۳۷ میلیارد دلار می‌کند. با این حال، با قیمت فعلی بازار تقریباً ۴۴۵۰ دلار برای هر اونس (مه ۲۰۲۶)، همین ذخایر تقریباً ۱.۱۶ تریلیون دلار ارزش دارد. [خزانه داری ایالات متحده؛ داده‌های زنده بازار طلا، مه ۲۰۲۶] در نتیجه، این نشان دهنده یکی از بزرگترین سودهای تحقق نیافته در ترازنامه هر دولتی در جهان است.

این عدم تقارن ارزش بررسی دارد. کشورهایی که سیستم پولی فعلی را طراحی کرده‌اند، روی طلا حساب باز کرده‌اند. در همین حال، کشورهایی که آن را زیر سوال می‌برند، به طور فعال در حال خرید بیشتر هستند.

چین واقعاً چقدر طلا در اختیار دارد؟

چین رسماً ۲۳۱۳ تن طلا گزارش می‌دهد - ششمین ذخایر طلای جهانی بر اساس رتبه‌بندی کشورها و تقریباً ۹٪ از کل ذخایر. [شورای جهانی طلا / صندوق بین‌المللی پول IFS، سه‌ماهه اول ۲۰۲۶] با این وجود، سابقه چین در افشای اطلاعات آموزنده است.

در ژوئیه ۲۰۱۵، بانک خلق چین اعلام کرد که ذخایر این کشور از ۱۰۵۴ تن به ۱۶۵۸ تن افزایش یافته است. [بانک خلق چین، ژوئیه ۲۰۱۵؛ شورای جهانی طلا] همین اعلام، افزایش ۶۰۴ تنی را تأیید کرد که نشان‌دهنده شش سال خریدهای اعلام نشده بود. پس از آن، گزارش‌های ماهانه از سر گرفته شد. با این حال، سابقه ابهام استراتژیک همچنان پابرجاست.

چندین سیگنال نشان می‌دهد که موجودی فعلی بسیار بالاتر از رقم رسمی است. اول، حجم بی‌سابقه‌ای از تولید همچنان در بورس طلای شانگهای جریان دارد. دوم، تولید معادن داخلی تقریباً به ۳۸۰ تن در سال می‌رسد که چین را به بزرگترین تولیدکننده طلای جهان تبدیل می‌کند. [شورای جهانی طلا، داده‌های ۲۰۲۴] سوم، دستورالعمل‌های سیاستی به طور فعال انباشت طلا را در سطوح مختلف سیستم مالی سوق می‌دهند.

اگر ذخایر واقعی به ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تن نزدیک‌تر باشد - محدوده‌ای که برخی از تحلیلگران نهادی آن را معتبر می‌دانند - طلا ۱۵ تا ۲۰ درصد از ذخایر چین را تشکیل می‌دهد، نه ۹ درصد. در این سطح، در نتیجه، یک معماری تسویه حساب تجاری با ارجاع به طلا، نه فقط از نظر تئوری، بلکه از نظر عملیاتی نیز محتمل می‌شود.

الگوی خرید در واقع چه چیزی را نشان می‌دهد؟

رتبه‌بندی ذخایر به شما می‌گوید چه کسی بیشترین طلا را دارد. با این حال، رفتار خرید به شما می‌گوید چه کسی دیگر به سیستم طراحی‌شده اعتماد ندارد.

لهستان را در نظر بگیرید. ذخایر طلای آن از تقریباً ۱۰۳ تن در سال ۲۰۱۸ به ۵۸۲ تن در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ افزایش یافته است - افزایشی بیش از ۴۶۰ درصد در کمتر از هشت سال. [شورای جهانی طلا؛ بانک ملی لهستان] این تنوع‌بخشی نیست. این ساختن قلعه است. به طور مشابه، چین به مدت ۱۷ ماه متوالی به ذخایر خود افزوده است، در حالی که همزمان تریلیون‌ها دلار در خزانه‌داری ایالات متحده نگهداری می‌کند - که عملاً در برابر همان سیستمی که به تأمین مالی آن کمک کرده بود، محافظت می‌کند. علاوه بر این، ازبکستان با قرار دادن ۸۷ درصد از ذخایر خود به صورت طلا، بیانیه‌ای واضح در مورد دارایی‌هایی است که در هنگام فروپاشی به آنها اعتماد دارد تا ارزش خود را حفظ کنند.

اینها معامله‌گرانی نیستند که به یک نمودار واکنش نشان می‌دهند. بلکه اینها نهادهای مستقلی با اختیارات چند دهه‌ای هستند که بر اساس مزایای اطلاعاتی عمل می‌کنند که هیچ سرمایه‌گذار خردی نمی‌تواند با آنها رقابت کند. در واقع، سه سال متوالی بالای ۱۰۰۰ تن خرید خالص سالانه [شورای جهانی طلا]، مومنتوم نیست. این یک تخصیص مجدد ساختاری است - و معتبرترین تأیید نهادی است که طلا در دوران مدرن دریافت کرده است.

منبع: شورای جهانی طلا (WGC) / صندوق بین‌المللی پول (IMF) - می ۲۰۲۶