جنگ جهانی بانک های مرکزی برای طلای پاک

به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ در سال‌های اخیر، جهش شدید قیمت فلز زرد نه‌تنها بازارهای مالی جهانی را دگرگون کرده، بلکه پیامدهای عمیقی برای کشورهای تولیدکننده، به‌ویژه آن‌هایی که استخراج سنتی و غیررسمی غالب است، به همراه داشته است. در این میان، دولت‌ها بیش از هر زمان دیگری ناچار شده‌اند مستقیماً وارد تجارت داخلی طلا شوند؛ اقدامی که هدف اصلی آن مهار قاچاق، بازگرداندن درآمدهای از‌دست‌رفته مالیاتی و کنترل جریان ارزی است.

به‌عنوان نمونه، در ماداگاسکار برآورد می‌شود سالانه تا ۲۰ تن طلا استخراج شود؛ طلایی با ارزش تقریبی ۲.۸‌میلیارد دلار با قیمت‌های کنونی. با این حال، تقریباً تمام این حجم به‌طور غیرقانونی از کشور خارج می‌شود و سهمی برای خزانه دولت، نظام مالیاتی یا ذخایر ارزی باقی نمی‌گذارد.

دولت‌ها در جست‌وجوی «طلای پاک»

شبکه‌های قاچاق به‌قدری سازمان‌یافته‌اند که از ابزارهایی مانند هواپیما و بالگرد استفاده می‌کنند. در برابر چنین ساختاری، دولت‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که راه‌حل صرفاً امنیتی کافی نیست و باید منطق اقتصادی قاچاق را از کار انداخت.

راهبرد انتخاب‌شده، ورود مستقیم بانک مرکزی به خرید طلا از معدن‌کاران خرد و رسمی‌سازی این جریان است. این رویکرد، هم‌زمان با رشد بیش از ۶۰ درصدی قیمت طلا و رسیدن آن به سطوح تاریخی بالای ۴۳۰۰ دلار در هر اونس، شدت یافته است. این افزایش قیمت، به‌طور ناخواسته سودآوری فعالیت‌های مجرمانه را بالا برده و پیامدهایی چون تخریب شدید محیط زیست، آلودگی گسترده منابع آبی، بهره‌کشی انسانی و حتی تامین مالی درگیری‌های مسلحانه را تشدید کرده است.

برآوردها حاکی از آن است که سالانه حدود ۱۰۰۰ تن طلا توسط معدن‌کاران خرد در جهان تولید می‌شود و بخش بزرگی از آن از مسیرهای غیرقانونی به بازار می‌رسد.

مدل‌های موفق جهانی: از غنا تا اکوادور

کشورهایی مانند غنا، اکوادور و فیلیپین به سمت ایجاد برنامه‌های متمرکز خرید طلا حرکت کرده‌اند:

• غنا؛ بحران محیط زیست: پیامدهای زیست‌محیطی استخراج سنتی طلا در غنا به یک بحران سیاسی تبدیل شده؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۶۰ درصد آبراهه‌های کشور به‌دلیل استفاده از جیوه و روش‌های غیراستاندارد آلوده شده‌اند. دولت این کشور با راه‌اندازی نهادی مانند «گُلدباد» تلاش کرده است خرید طلا را در چارچوبی رسمی و قابل‌کنترل انجام دهد.

• اکوادور؛ تقاطع با مواد مخدر: در اکوادور، گروه‌های مرتبط با قاچاق مواد مخدر به استخراج طلا روی آورده‌اند و طلا به منبع جدیدی برای تامین نقدینگی آنها تبدیل شده است. دولت اکوادور با ایجاد باجه‌های جدید خرید و تضمین پرداخت ظرف ۴۸ ساعت با قیمتی رقابتی، سعی دارد معدن‌کاران را از دایره قاچاق خارج کند.

هدف نهایی: تقویت ذخایر ملی

هدف اصلی این سیاست‌ها آن است که طلا واقعاً به نفع اقتصاد ملی عمل کند و فعالیت‌های مرتبط با آن مشروع، شفاف و قابل ردیابی شوند. بانک مرکزی ماداگاسکار قصد دارد ذخایر طلای خود را از حدود یک تن به چهار تن افزایش دهد؛ اقدامی که همسو با روند جهانی افزایش سهم طلا در ذخایر بانک‌های مرکزی است.

طلای خریداری‌شده یا به فروش می‌رسد تا ارز تامین کند، یا مستقیماً به ذخایر رسمی کشور افزوده می‌شود. موفقیت این سیاست می‌تواند آن‌چنان چشمگیر باشد که طلا، که اکنون عملاً در آمار صادرات برخی کشورها دیده نمی‌شود، به یکی از اقلام اصلی و شفاف صادراتی تبدیل گردد.