اینترنت قاچاق جان گرفت؛ از سیم کارت ۳۰ میلیونی عراقی تا کانفیگ ۱۵ میلیونی

به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ بررسی‌ها نشان می‌دهد در بازار غیررسمی اینترنت، حجم دیتایی که وارد معامله می‌شود روزبه‌روز کمتر شده، اما نرخ‌ها همچنان سقف تازه‌ای را تجربه می‌کنند. در برخی گروه‌ها، کاربران حتی برای دسترسی به یک کانفیگ ۱۰ مگابایتی اعلام نیاز فوری می‌کنند و حاضرند برای آن هزینه بپردازند. برخی فروشندگان پروکسی نیز پرداخت‌ها را به‌صورت رمزارزی انجام می‌دهند و به گفته فعالان این بازار، «کانفیگ ۱۰ گیگابایتی با قیمت ۱۵ دلار و پرداخت کریپتو» در حال حاضر اقتصادی‌ترین گزینه محسوب می‌شود.

فروش کانفیگ‌های میلیونی

بررسی‌های نشان می‌دهد در روزهای اخیر، رنج آی‌پی‌هایی از برخی دیتاسنترها و ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی، نه‌تنها به اینترنت بین‌الملل دسترسی داشته‌اند، بلکه کانفیگ‌هایی از این دسترسی‌ها وارد بازار فروش فیلترشکن شده و با قیمت‌هایی تا ۱۵ میلیون تومان معامله شده است.

در روزهای ابتدایی قطعی، قیمت‌ها در این بازار به‌صورت لحظه‌ای و مشابه بازارهای مالی به‌روزرسانی می‌شد، اما در یازدهمین روز قطعی اینترنت، فعالیت فروشندگان تا حدی کاهش یافته است. فروشندگان وی‌پی‌ان به زومیت می‌گویند افزایش موارد کلاهبرداری و اسکم، همراه با پیدا شدن مسیرهای جایگزین اتصال – هرچند دشوار و پرهزینه – موجب خلوت‌تر شدن این بازار شده است.

سفر به کشور های مرزی برای چند دقیقه اینترنت

همزمان با کاهش اعتماد به بازار آنلاین، اینترنت در مناطق مرزی به شکل سنتی‌تری معامله می‌شود. افراد برای انجام کارهای ضروری، هزینه عوارض خروج از کشور و بیمه را پرداخت می‌کنند، از مرز عبور می‌کنند، ایمیل یا پیام‌های کاری خود را بررسی می‌کنند و دوباره بازمی‌گردند.

راننده‌ای که مسافران را به مرز رازی می‌برد، می‌گوید افراد علاوه بر عوارض خروج، ۵ هزار دینار هزینه بیمه پرداخت می‌کنند تا از کشور خارج شوند، در سالن ترانزیت سیم‌کارت عراقی تهیه کنند و به کار خود برسند. به گفته او، برخی افراد حتی برای یک شب به وان ترکیه می‌روند و بازمی‌گردند؛ سفری که نه برای تفریح، بلکه صرفاً برای دسترسی به اینترنت انجام می‌شود.

در مریوان و مرز باشماق نیز وضعیت مشابهی گزارش می‌شود. رانندگان تاکسی می‌گویند از بیستم دی‌ماه، مسافرانشان دیگر گردشگر نیستند، بلکه افرادی هستند که برای اینترنت به مرز می‌روند. آن‌ها پس از پرداخت هزینه‌های خروج، سیم‌کارت عراقی تهیه کرده و به کشور بازمی‌گردند.

بازار سیاه سیم‌کارت خارجی

به گفته فعالان محلی، هر فردی که پیش‌تر سیم‌کارت عراقی در اختیار داشته، امروز از آن مانند یک دارایی ارزشمند محافظت می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی از این سیم‌کارت‌ها حتی در شهرهای دور از مرز، مانند بوشهر، با قیمت‌هایی تا ۳۰ میلیون تومان خرید و فروش شده‌اند؛ رقمی که برای فعالان اقتصادی وابسته به اینترنت، توجیه‌پذیر تلقی می‌شود.

برخی ساکنان شهرهای مرزی می‌گویند در روزهای ابتدایی قطعی، تجمع‌هایی تا ۲۰۰ نفر در نزدیکی مرزها شکل می‌گرفت؛ افرادی که امیدوار بودند با رومینگ سیم‌کارت‌های داخلی به آنتن کشورهای همسایه متصل شوند. با این حال، این روش نیز به‌تدریج کارایی خود را از دست داده و تنها راه اتصال، استفاده از سیم‌کارت یا ای‌سیم خارجی باقی مانده است.

ای‌سیم، روزنه‌ای باریک به اینترنت

کارشناسان ارتباطات می‌گویند در برخی مناطق مرزی، ای‌سیم‌ها می‌توانند امکان اتصال به اینترنت اپراتورهای خارجی را فراهم کنند. وحید فرید، کارشناس اینترنت، توضیح می‌دهد: «در صورتی که گوشی آنتن سرویس‌دهنده خارجی را شناسایی کند یا ای‌سیم به بی‌تی‌اس اپراتور خارجی متصل شود، دسترسی به اینترنت امکان‌پذیر خواهد بود.»

کلاهبرداری و خالی فروشی در بازار سیاه اینترنت

منشأ پروکسی‌های فروشی در بازار سیاه همچنان نامشخص است. اگرچه حدس اولیه بسیاری از کاربران، اتصال به استارلینک است، اما کارشناسان این فرض را در همه موارد منطقی نمی‌دانند. به گفته آن‌ها، ریسک شناسایی استفاده از استارلینک با سود محدود فروش پروکسی همخوانی ندارد.

برخی کارشناسان معتقدند بخشی از این پروکسی‌ها از دیتاسنترهای داخلی تأمین می‌شود. شهاب‌الدین حسینی، کارشناس شبکه، می‌گوید: «از روز دوم قطعی، برخی سرورها در دیتاسنترهای داخلی به اینترنت دسترسی داشته‌اند. کانفیگ این سرورها با قیمت‌های بسیار بالا فروخته شده؛ به‌طوری که یک کانفیگ متصل به مرکز داده، تا ۱۵ میلیون تومان معامله شده است. با افزایش فروش، سرعت این سرورها به‌شدت افت کرده است.»

او همچنین به افزایش موارد کلاهبرداری اشاره می‌کند و می‌گوید به دلیل شرایط فعلی، فروشندگان دیگر اکانت تست ارائه نمی‌دهند و همین موضوع باعث شده موارد متعددی از خالی‌فروشی گزارش شود.

هزینه واقعی قطعی اینترنت؛ خسارت روزانه تا ۳ هزار میلیارد تومان

در کنار تمام این روایت‌ها، برآوردها نشان می‌دهد خسارت مستقیم قطعی اینترنت روزانه بین دو تا سه هزار میلیارد تومان است. این خسارت شامل زیان کسب‌وکارهای آنلاین، اختلال در تجارت، کاهش بهره‌وری و توقف فعالیت‌های خدماتی می‌شود. با ادامه این وضعیت، تنها طی ۱۰ روز، رقمی در حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان از چرخه اقتصادی کشور خارج شده است؛ رقمی که پیامدهای آن، فراتر از بازار سیاه اینترنت، اقتصاد و معیشت عمومی را تحت تأثیر قرار داده است.