واگرایی بازارها در بهمن؛ طلا و دلار اوج گرفتند، بورس فرو ریخت

به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ نخستین هفته بهمن‌ماه برای بازارهای دارایی ایران با رفتاری غیرقابل پیش‌بینی و واگرایی کم‌سابقه همراه شد. در حالی که دلار و طلا تحت‌تأثیر جهش انتظارات تورمی، افزایش نااطمینانی‌های سیاسی و رشد بهای جهانی طلا در مسیر صعودی حرکت کردند، بازار سهام یکی از ضعیف‌ترین و تلخ‌ترین هفته‌های تاریخی خود را پشت سر گذاشت؛ هفته‌ای که با خروج گسترده پول، سقوط شاخص‌ها و تغییر قطب‌نمای سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های نقدشونده و امن‌تر همراه بود.

طلا و ارز؛ پناهگاه امن سرمایه‌ها

رشد قیمت دلار در بازار آزاد طی نخستین هفته بهمن‌ماه، که متأثر از افزایش انتظارات تورمی و تداوم ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک بود، عملاً تقاضا برای دارایی‌هایی نظیر طلا و سکه را تقویت کرد. همزمان، افزایش بهای طلای جهانی و تشدید مخاطرات سیاسی، محرک مضاعفی برای رشد بازار طلا در داخل کشور شد و سرمایه‌گذاران را به سمت حفظ ارزش دارایی‌های خود سوق داد.

در چنین فضایی، رفتار سرمایه‌گذاران بیش از آنکه بر تحلیل‌های بنیادی استوار باشد، حول محور مدیریت ریسک و واکنش به عدم‌قطعیت‌های حاکم بر متغیرهای کلان شکل گرفت؛ روندی که به وضوح اولویت را به دارایی‌های امن و نقدشونده داد.

بورس؛ قربانی ریسک‌های سیستماتیک

در مقابل این روند، بازار سهام هفته‌ای بسیار سخت و پرتنش را تجربه کرد. تشدید ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، فضای بی‌اعتمادی را بر معاملات حاکم ساخت و موجی از احتیاط و هیجان منفی در میان معامله‌گران شکل گرفت. نتیجه این شرایط، خروج پول، تداوم فشار فروش در اغلب نمادها و از دست رفتن پنج کانال مهم شاخص کل بود.

واقعیت آن است که افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه و نگرانی از پیامدهای اقتصادی و امنیتی آن، بورس تهران را در یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های اخیر قرار داد. فضای انتظاری منفی موجب شد رفتار معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری هیجانی شود و بخش قابل‌توجهی از رشد ماه‌های گذشته بازار از دست برود.

ریزش تاریخی شاخص‌ها؛ ثبت رکوردهای تلخ

در هفته‌ای که گذشت، شاخص کل بورس تهران با افت ۱۰.۵ درصدی بیشترین ریزش هفتگی خود را از هفته منتهی به ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ تجربه کرد. همزمان، شاخص هم‌وزن نیز با کاهش ۹.۴۵ درصدی مواجه شد که بالاترین افت هفتگی این نماگر از هفته منتهی به ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ به شمار می‌رود. این آمار نشان می‌دهد دامنه ریزش محدود به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز نبوده و سهام کوچک‌تر نیز به شدت تحت فشار قرار گرفته‌اند.

این رکوردهای منفی در شرایطی ثبت شد که قیمت دلار در بازار آزاد طی همین هفته رشد ۱۲ درصدی را تجربه کرد؛ افزایشی که بالاترین جهش قیمت اسکناس آمریکایی در ۴۸ هفته اخیر محسوب می‌شود.

درخشش صندوق‌های طلا؛ ورود پول حقیقی

در نقطه مقابل بورس، صندوق‌های مبتنی بر طلا هفته‌ای درخشان را پشت سر گذاشتند. این صندوق‌ها تحت‌تأثیر نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت طلای جهانی، به طور متوسط بازدهی ۲۱ درصدی را برای سرمایه‌گذاران خود به ثبت رساندند. در همین بازه زمانی، ۵۷۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های طلا شد؛ در حالی که صندوق‌های درآمد ثابت با خروج ۶ همت نقدینگی مواجه بودند.

طلای ۱۸ عیار نیز هفته‌ای کاملاً هیجانی را تجربه کرد. هر گرم طلای ۱۸ عیار که در ابتدای هفته گذشته در محدوده ۱۶ میلیون و ۴۸۰ هزار تومان معامله می‌شد، از دوشنبه وارد مسیر صعودی شد و با فتح پیاپی کانال‌های ۱۸، ۱۹، ۲۰ و ۲۱ میلیون تومان، در نهایت به ۱۷ میلیون و ۲۴۴ هزار تومان رسید. بازدهی هفتگی این بازار به حدود ۲۸ درصد رسید که یکی از بالاترین رشدهای کوتاه‌مدت سال جاری محسوب می‌شود.

طلا؛ قطب‌نمای انتظارات سرمایه‌گذاران

شتاب کم‌سابقه قیمت‌ها در بازار طلا و ارز طی هفته اخیر، به نوعی به قطب‌نمای انتظارات سرمایه‌گذاران تبدیل شده است. رشد بیش از ۱۵۰ درصدی قیمت طلای ۱۸ عیار از ابتدای سال تاکنون تنها بیانگر افزایش ارزش یک کالای فیزیکی نیست، بلکه بازتابی از نگرانی‌های عمیق‌تر نسبت به وضعیت اقتصاد کلان، تورم انتظاری و کاهش قدرت خرید پول ملی است.

کارشناسان معتقدند این سیگنال به‌طور مستقیم بر رفتار سرمایه‌گذاران بورسی اثر می‌گذارد. در فضایی که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی پررنگ می‌شود، سرمایه‌ها به سمت دارایی‌هایی حرکت می‌کنند که نقدشوندگی بالا و وابستگی کمتری به تصمیمات سیاستگذار دارند. در مقابل، سهام شرکت‌ها که سودآوری آنها به متغیرهایی چون ثبات قوانین، نرخ ارز، سیاست‌های قیمتی و چشم‌انداز تولید وابسته است، در اولویت پایین‌تری قرار می‌گیرند.

عدم‌قطعیت‌های تعیین‌کننده؛ بورس تا کجا عقب می‌نشیند؟

پرونده معاملات بورس تهران در نخستین هفته بهمن‌ماه با افت همه شاخص‌های سهامی بسته شد. شاخص کل در تمام روزهای معاملاتی هفته سرخ‌پوش بود و در نهایت کانال روانی ۴ میلیون واحدی را نیز از دست داد. بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد میل به عرضه سهام همچنان بالاست و خروج سرمایه خرد حقیقی ادامه دارد؛ روندی که چشم‌انداز بازار سهام را بیش از پیش در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.

حال پرسش اصلی این است:

این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و آیا تداوم واگرایی میان بورس و بازارهای طلا و ارز می‌تواند سیگنال اصلاح عمیق‌تر در بازار سرمایه باشد؟