خرید و فروش آنلاین طلا زیر ذره بین قانون

به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز، به نقل از ایمنا؛ کارشناسان حقوقی تاکید می‌کنند خریدوفروش آنلاین طلا صرفاً یک معامله ساده میان خریدار و فروشنده نیست و مجموعه‌ای از تعهدات و الزامات را در بر می‌گیرد؛ از اعتبار قرارداد الکترونیکی و احراز هویت طرفین تا روش پرداخت، تعهد به تحویل و مسئولیت ناشی از تأخیر یا تخلف.

از سوی دیگر، ماهیت طلا به‌عنوان کالایی سرمایه‌ای با قیمت متغیر، حساسیت نظارت بر این بازار را افزایش داده است؛ به‌ویژه در مواردی مانند خرید خرد، نگهداری در خزانه، تحویل مستقیم یا فروش اعتباری که می‌تواند مرز مسئولیت‌ها را پیچیده‌تر کند.

هشدار حقوق‌دان: اعتماد با تبلیغ ساخته نمی‌شود

ریحانه بخت‌آور، حقوق‌دان و پژوهشگر حوزه حقوق جزا و جرم‌شناسی، با اشاره به گسترش معاملات بدون حضور فیزیکی در بستر اپلیکیشن‌ها و سامانه‌های دیجیتال، می‌گوید: طلا برخلاف بسیاری از کالاها، دارایی با ارزش ذاتی و حساس است و هرگونه ابهام در مالکیت، تحویل، ذخیره‌سازی یا قیمت‌گذاری می‌تواند تبعات سنگینی داشته باشد.

به گفته او، کاربران پیش از ورود به معامله باید پرسش‌های کلیدی را روشن کنند؛ از جمله اینکه پلتفرم مجاز است یا نه، طلا به نام چه کسی و در چه ساختاری نگهداری می‌شود و در صورت اختلال یا توقف فعالیت سامانه، حقوق خریدار چگونه پیگیری خواهد شد. بخت‌آور تاکید می‌کند اعتماد در فضای دیجیتال با تبلیغ ایجاد نمی‌شود، بلکه با قانون، نظارت و شفافیت شکل می‌گیرد.

مبنای اعتبار معاملات اینترنتی: قانون تجارت الکترونیکی

زهرا عالی‌پور، حقوق‌دان و پژوهشگر حوزه حقوق نیز با بیان اینکه معاملات آنلاین طلا در تقاطع چند حوزه از جمله حقوق تجارت الکترونیکی، حقوق مدنی، مقررات صنفی و ضوابط مبارزه با پول‌شویی قرار می‌گیرد، توضیح می‌دهد: مبنای اصلی اعتبار معاملات آنلاین در ایران، قانون تجارت الکترونیکی است و مطابق ماده ۶ این قانون، «داده‌پیام» در حکم نوشته تلقی می‌شود و می‌تواند مبنای انعقاد قرارداد قرار گیرد.

وی اضافه می‌کند: اگر شرایط صحت معامله از جمله قصد و رضا، اهلیت، معین بودن موضوع معامله و مشروعیت جهت برقرار باشد، خرید و فروش طلا از طریق وب‌سایت یا اپلیکیشن از نظر حقوقی معتبر است و از منظر قواعد قراردادی نیز مشمول اصول عمومی قانون مدنی می‌شود.

ماده ۱۰ قانون مدنی؛ دست طرفین برای توافق باز است

عالی‌پور با اشاره به ماده ۱۰ قانون مدنی می‌گوید: اصل آزادی قراردادها این امکان را فراهم می‌کند که طرفین درباره قیمت، اجرت ساخت، نحوه تحویل، زمان تسویه و حتی شیوه نگهداری یا تحویل فیزیکی طلا توافق کنند؛ مشروط بر اینکه توافق برخلاف قانون و نظم عمومی نباشد. همچنین شرایط و ضوابط درج‌شده در پلتفرم‌ها، در صورت اطلاع و پذیرش کاربر، می‌تواند بخشی از قرارداد لازم‌الاجرا تلقی شود.

مجوزها و مسئولیت‌ها؛ از نماد اعتماد تا فاکتور رسمی

به گفته این کارشناس، فعالیت در بازار آنلاین طلا نیازمند اخذ مجوزهای قانونی مرتبط است؛ از جمله ثبت فعالیت تجاری، دریافت نماد اعتماد الکترونیکی و در مواردی مجوزهای صنفی مرتبط. همچنین به دلیل ارزش بالای طلا، حساسیت نهادهای نظارتی درباره اصالت کالا، عیار، وزن، فاکتور رسمی، شفافیت قیمت‌گذاری و نحوه تسویه بیشتر است.

عالی‌پور هشدار می‌دهد فروشنده‌ای که مشخصات طلا را دقیق اعلام نکند یا اطلاعات خلاف واقع ارائه دهد، ممکن است علاوه بر مسئولیت قراردادی، با مسئولیت مدنی و در برخی موارد با تعقیب کیفری مواجه شود.

ریسک‌های رایج؛ از مغایرت عیار تا تحویل ندادن طلا

کارشناسان معتقدند بازار آنلاین طلا در کنار فرصت‌های اقتصادی، می‌تواند زمینه اختلافات و دعاوی را نیز فراهم کند؛ از اختلاف در قیمت نهایی و تحویل ندادن طلا تا مغایرت وزن یا عیار، ابهام در مالکیت واقعی دارایی و سوءاستفاده از بستر اینترنت برای فریب کاربران.

در مجموع، مشروعیت و امنیت معاملات اینترنتی طلا وابسته به رعایت مجموعه‌ای از قوانین مرتبط با تجارت الکترونیکی، قواعد عمومی قراردادها، نظام صنفی و حمایت از مصرف‌کننده است. حقوقدانان تاکید می‌کنند هرچه فعالیت پلتفرم‌ها شفاف‌تر و قابل نظارت‌تر باشد، اعتماد عمومی تقویت می‌شود و احتمال شکل‌گیری اختلافات حقوقی کاهش می‌یابد.