شوک جنگ ایران به اقتصاد و کسب و کارهای جهانی

گلدنیوز : جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران تأثیرات گسترده‌ای بر اقتصاد جهانی گذاشته و موجب افزایش قیمت انرژی، اختلال در مسیرهای تجاری و نگرانی شرکت‌های بین‌المللی درباره زنجیره‌های تأمین شده است.

به گزارش رویترز، گسترش درگیری در خاورمیانه مسیرهای مهم حمل‌ونقل دریایی و هوایی منطقه را با اختلال مواجه کرده است. عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز ـ که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند ـ با مشکلات جدی روبه‌رو شده و برخی مسیرهای پررفت‌وآمد هوایی در خلیج فارس نیز بسته شده‌اند.

در همین حال افزایش قیمت نفت و گاز فشار قابل توجهی بر شرکت‌های جهانی وارد کرده است. بالا رفتن هزینه انرژی می‌تواند حاشیه سود شرکت‌ها را کاهش دهد و در عین حال نگرانی سیاست‌گذاران را درباره شکل‌گیری موج جدید تورم افزایش دهد.

یانگ لیو، رئیس شرکت فاکسکان ـ بزرگ‌ترین تولیدکننده لوازم الکترونیکی جهان و یکی از شرکای اصلی انویدیا ـ اعلام کرد اگر این شرایط ادامه پیدا کند، اثرات آن به تدریج در سراسر اقتصاد جهانی احساس خواهد شد.

بر اساس این گزارش، قیمت نفت برنت در پی تشدید درگیری‌ها به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه رسیده است. افزایش قیمت انرژی همچنین موجب بالا رفتن قیمت بنزین در آمریکا شده و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد کرده است.

نگرانی صنایع اروپا از شوک انرژی

در اروپا، صنایعی که مصرف انرژی بالایی دارند بیش از دیگر بخش‌ها تحت فشار قرار گرفته‌اند. مؤسسه اقتصادی IW آلمان هشدار داده است اگر قیمت نفت به ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد، اقتصاد آلمان ممکن است طی دو سال آینده حدود ۴۰ میلیارد یورو از تولید اقتصادی خود را از دست بدهد.

برخی صنایع اروپایی نیز اعلام کرده‌اند که به دلیل افزایش قیمت گاز، بخشی از تولید خود را کاهش داده یا متوقف کرده‌اند. قیمت لحظه‌ای گاز در اروپا نیز در واکنش به تحولات منطقه‌ای افزایش قابل توجهی داشته است.

اختلال در زنجیره تأمین مواد صنعتی

جنگ همچنین بر عرضه برخی مواد اولیه مهم تأثیر گذاشته است. اختلال در حمل‌ونقل دریایی باعث مشکل در تأمین موادی مانند گوگرد، آلومینیوم و هلیوم شده که برای صنایع مختلف از جمله تولید نیمه‌رساناها حیاتی هستند.

در همین راستا، کارخانه ذوب آلومینیوم «قطالوم» در قطر فعالیت خود را متوقف کرده و شرکت آلومینیوم بحرین نیز اعلام کرده است به دلیل مشکلات حمل‌ونقل از طریق تنگه هرمز، ارسال محموله‌های خود را متوقف کرده است. منطقه خلیج فارس حدود ۸ درصد از تولید جهانی آلومینیوم را در اختیار دارد.

افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنین موجب رشد هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه کشتی‌ها شده و فشار بیشتری بر تجارت جهانی وارد کرده است.

هشدار درباره خطر رکود جهانی

برخی مؤسسات مالی نیز نسبت به پیامدهای اقتصادی طولانی شدن جنگ هشدار داده‌اند. تحلیلگران گلدمن ساکس برآورد کرده‌اند افزایش قیمت نفت به حدود ۱۰۰ دلار می‌تواند رشد اقتصاد جهانی را حدود ۰.۴ درصد کاهش دهد.

مورگان استنلی نیز اعلام کرده است در صورت تداوم شوک انرژی، اقتصاد جهانی ممکن است وارد دوره‌ای شود که شبیه «راهنمای رکود» باشد.

کارشناسان می‌گویند شدت اثرات اقتصادی این بحران تا حد زیادی به مدت زمان ادامه درگیری‌ها بستگی دارد. اگر جنگ برای هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا کند، احتمال کاهش سود شرکت‌ها، اختلال بیشتر در تجارت و افزایش فشار بر اقتصاد جهانی وجود خواهد داشت.